SIẾT CHẶT KỶ CƯƠNG, NÂNG CAO TÍNH CẢNH TỈNH: THẤY GÌ TỪ NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA QUY ĐỊNH 212 THAY THẾ QUY ĐỊNH 69 VÀ QUY ĐỊNH 264?

Từ góc độ nghiên cứu văn bản Đảng và thực tiễn kiểm tra, giám sátở cơ sở, Quy định 212 thể hiện sự tinh chỉnh sâu sắc, vừa thừa hưởng các nguyên tắc kỷ luật chặt chẽ của Quy định 69, vừa cập nhật đầy đủ tinh thần chỉ đạo mới nhất tại Quy định 264. Dưới đây là những điểm mới cốt lõi mang tính đột phá của Quy định 212. 

1. Mở rộng phạm vi và làm sắc bén thuật ngữ "Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực"

Một trong những điểm mới dễ nhận thấy và có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất trong hệ thống văn bản mới chính là việc đưa hành vi "lãng phí" vào vị trí trung tâm, ngang hàng với "tham nhũng" và "tiêu cực". 

• Từ Quy định 69: Tên các điều khoản then chốt (như Điều 17 và Điều 39) trước đây chủ yếu dừng lại ở khái niệm "Vi phạm quy định phòng, chống tham nhũng, tiêu cực".  

• Đến Quy định 264 và Quy định 212: Đã chính thức sửa đổi, bổ sung thành "Vi phạm quy định phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực". 

Việc bổ sung cụm từ "lãng phí" không đơn thuần là thay đổi về mặt ngữ nghĩa, mà là sự cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo quyết liệt của Trung ương về phòng, chống lãng phí. Mọi hành vi buông lỏng quản lý, gây thất thoát, lãng phí nguồn lực công, tài sản nhà nước hay tài nguyên nhân lực đều bị đưa vào diện xem xét kỷ luật nghiêm khắc. 

2. Quy trách nhiệm người đứng đầu và tổ chức quản lý trực tiếp một cách quyết liệt hơn

Quy định 212 đã thắt chặt “gông còng” trách nhiệm đối với cấp ủy và người đứng đầu. Nếu như trước đây, hành vi nương tay hoặc không phát hiện vi phạm đôi khi bị xem nhẹ do tính chất "khách quan", thì nay quy định mới đã khép kín các kẽ hở: 

• Đối với tổ chức đảng: Bổ sung và làm rõ hành vi "Biết mà không ngăn chặn hoặc để cán bộ, đảng viên thuộc tổ chức mình trực tiếp quản lý xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gây hậu quả nghiêm trọng" (Khoản 1 Điều 6). Đồng thời, các hành vi buông lỏng kiểm tra, giám sát, cản trở thu hồi tài sản tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cũng bị nâng mức xử lý kỷ luật. 

• Đối với đảng viên giữ chức vụ lãnh đạo: Quy định khép trách nhiệm trực tiếp nếu "Biết mà không báo cáo, phản ánh, xử lý", hoặc "Để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nghiêm trọng tại cơ quan, đơn vị, tổ chức do mình trực tiếp phụ trách". 

3. Đẩy lùi tư tưởng "xử lý nội bộ", "giơ cao đánh khẽ"

Một bức tường ngăn chặn vi phạm pháp luật đã được dựng lên kiên cố trong Quy định 212 (kế thừa và hoàn thiện từ Quy định 264). Văn bản mới lên án và xử lý nghiêm các biểu hiện bao che, dung túng: 

• Nghiêm cấm và đưa vào khung kỷ luật nặng đối với hành vi "Chỉ đạo chỉ xử lý nội bộ hoặc xử lý về hành chính đối với cá nhân tham nhũng, lãng phí, tiêu cực có dấu hiệu tội phạm". 

• Xử lý nghiêm hành vi cho miễn truy cứu trách nhiệm hình sự trái pháp luật đối với người phạm tội tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. 

Sự bổ sung này khẳng định nguyên tắc: Đảng viên vi phạm pháp luật đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự thì không thể ẩn nấp sau các hình thức kỷ luật nội bộ hay xử lý hành chính. 

4. Bảo vệ mạnh mẽ người đấu tranh chống tiêu cực và xử lý nghiêm hành vi vu khống

Quy định 212 không chỉ tập trung vào xử lý vi phạm mà còn hoàn thiện cơ chế bảo vệ cán bộ, nhân dân tham gia xây dựng Đảng: 

• Chống trả thù, trù dập: Bổ sung chế tài xử lý nghiêm đối với hành vi tiết lộ thông tin, đe dọa, trả thù, trù dập người phản ánh, tố cáo, tố giác, báo tin về hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. 

Sòng phẳng trong xử lý: Ở chiều ngược lại, quy định cũng bổ sung chế tài đối với việc "Lợi dụng việc phản ánh, tố cáo, tố giác, báo tin, cung cấp thông tin về tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để vu khống cơ quan, tổ chức, cá nhân". Điều này giúp cân bằng môi trường kiểm tra, giám sát, vừa khuyến khích tố giác đúng, vừa ngăn chặn các hành vi mượn danh đấu tranh để hạ bệ, bôi nhọ nội bộ.

Quang cảnh hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy xã Phú Lâm kiểm tra Đảng ủy Công an xã năm 2025

5. Chuẩn hóa tính đồng bộ với hệ thống pháp luật và các quy định mới của Đảng

Quy định 212 thể hiện sự thống nhất cao độ giữa quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Các nội dung liên quan đến quản lý tài sản, kê khai thu nhập, kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ, chạy chức chạy quyền, sử dụng văn bằng chứng chỉ không hợp pháp... đều được rà soát và điều chỉnh khung xử lý tương xứng với các văn bản pháp luật hiện hành. 

Có thể khẳng định, Quy định 212 ra đời không chỉ là bước kế thừa hoàn hảo từ Quy định 69 và Quy định 264, mà còn là thước đo cho tinh thần tự đổi mới, tự chỉnh đốn của Đảng trong giai đoạn phát triển mới. 

Đối với những người làm công tác kiểm tra, giám sát ở cấp cơ sở, Quy định 212 chính là Cẩm nang nghiệp vụ quan trọng, giúp nhận diện chính xác vi phạm, xử lý đúng người, đúng vi phạm, không bỏ sót nhưng cũng không làm oan sai. Việc nắm vững những điểm mới của Quy định 212 sẽ giúp các cấp uỷ, tổ chức đảng và mỗi đảng viên tự soi, tự sửa, giữ vững kỷ cương, góp phần củng cố niềm tin vững chắc của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng.